Zbornik radova
Građevinskog fakulteta


ZBORNICI
NAUČNI SKUPOVI
ARHIVA







ZBORNIK RADOVA GRAĐEVINSKOG FAKULTETA 24, 2014.god., str. 57-68


KAKO DA NAPRAVITE TIPOLOGIJU ZGRADA?
TIPOLOšKA MATRICA ZA MAPIRANJE SINAGOGAMA 19. VEKA
 
DOI: 10.14415/zbornikGFS24.005
UDK: 726.3(4-191.2)"17/18"
CC-BY-SA 4.0 license
Autor : Klein, Rudolf
 
 Rezime:
 Na bazi istraživanja koje obuhvaća 500 sinagoga, ovaj rad je prvi pokušaj da se stvori sveobuhvatna tipologija sinagogalne arhitekture. Ova je prva tipologija koja uzima u obzir uređenje enterijera (osnova i presek), jezik arhitekture enterijera, noseću konstrukciju, arhitektonski jezik (dekoraciju) eksterijera, oblikovanje masa objekta u eksterijeru, veličinu, i na kraju ulogu urbanog konteksta – neposrednog, odnosa prema zgradama oko sinagoga, i šireg urbanog konteksta. Ove je tipologija razvijena za klasifikaciju aškenaških sinagoga u Habsburškoj carevini, ali ju je moguće primenjivati i na druge žanrove i teritorije, građene u osamnaestom i devetnaestom veku te u dvadesetom veku sve do pojeve moderne arhitekture 1920-tih i 1930-tih godina. Ova se metodologija može naročito uspešno primenjivati na pravoslavne i protestantske crkve u Vojvodini, gde je državna religija bila katolicizam i konfesionalne manjine su bile ograničene u gradnji svojih bogomolja. Ova ograničenja i opšti arhitektonski kontekst može da čini njihova sakralne objekte sličnim u tipološkom pogledu.
 
 Ključne reči:
 Građevina, arhitektura tipologija 19. veka, Aškenazi sinagoge, Habsburška carevina